
Ɣar uɣedjuy n tfuct n wass wis simraw d tza(29) zeg uyur n uẓummi, i ssentan yewdan, s temɣarin d yaryazen, s umeẓyan d umeqran trajan ayur n tafaska ad ibedd. Ca yeffeɣ d ɣar wazzay, ca yenya x tzeɣwin n tudrin, ca yuri sennej i tseklutin (arbres). Arrin s wudmawen nsen marra yidsen ɣar idurar n Yzɛumen.
Isama (se diriger vers) Massin aked wetcma s Zulixa ɣar uɣezdis azermaḍ n taddart nsen manis zemmaren ad ḥḍan yur.
Mɣar tessenta ad tenḍer tadjest, tesran i ca n yewdan tbarḥen qqaren «a yeqqa dt diha, yur ibedd!». Yinniḍen sɣuyyun am twucin diha d dihaniti nnan «ha yeqqa dt jar idurar in diha!..».
Sriwerwent ca n temɣarin d ca n tḥenjirin di dcar in d win. Yisi Massin s tiṭṭawin nnes sennej i ydurar, yenṭeḥ deg wyur nni, itwara dt d azdad am ufiru. Yuca aked wur nnes ineddu s tazzra. Yesɣuy deg wjenna, yenna s i wetcma s:
- «A wah, d tidett ibedd, a yeqqa m dt diha jar sin n idurar in, yeggur ad yeɣri awarn asen».
Isseccen as dt s uḍaḍ n ufus nnes. Tesweḍ nettat ɣar din, tqesseḥ tiṭṭawin nnes tenṭeḥ ura d nettat day s, uca tenna s:
- «Wah, twariɣ dt, maca d azdad aṭṭas!».
Zi ssin dewren s tazzra ɣar ugensu n taddart ḥuma ad ssiwḍen aneɣmis a yesbarriḥen i yemmat sen.
Tenkar Ṭuca zic ḥuma ad tessufeɣ “rfeḍḍart” n tafaska. Tfarḍ taddart marra. Tessired it. Teggû trid. Tqam atay, uca tessekkar d tarwa nnes marra zeg iḍes.
Tenqar d tfuct d tazeggught zi tiyyart. Tesfaw (éclairer) agama (la nature) n Iɣẓar n Uriri. Djawen yijḍad, ḍwin ad arzun min ɣ ad ccen. Ijjiwen Massin rxeẓrat di tfuct n tuffut isemḍen war iteqsen di tmuɣri. Ssentan rɣaci tmuttuyen deg ibriden. Ca ytari d zeg wedcir a, ca zeg win. Ijj itextuttur d ssa, wenneḍni ssiha. Gguren marra idsen ɣar temzida n Ddhar ḥuma ad ẓẓadjen tẓadjit n tafaska. Aṭṭas idsen arḍin d izedjuba d icemraren. Udrusen yinni yarḍin initen (couleurs).
Barken imeẓẓidja tafaska jar asen awarni umi tenfarar tẓadjit. Msafaḍen aked wayawya, msebḍan x ibriden itawyen ɣar tudrin nsen.
Ibarek Massin i yemma s d wtcma s d yaytma s marra. Yarḍ arruḍ d amaynu. Yeffeɣ ɣar barra ḥuma ad imsagar aked imeddukar nnes d inadasen d yinn marra i d as itasen, ad asen ibarek marra tafaska.
Yemsagar aked Sifaw d Tutu d Usekkur. Tuɣa ten marra umsen rḥenni i yfassen. Irḍen d arruḍ d amaynu. Qqimen x ict n tbadut aked uɣezdis n taddart n Sifaw. Mharraden, ḍṣan, iraren, sseccnen rḥenni i wayawya, xẓaren ma yuɣa xef ifassen nsen niɣ uhu.
Iwecwec as Sifaw i Massin deg wmezzuɣ, yenna s:
- «Nunja tuss d! Twarid man ten? Tenni i xef d ac ssiwreɣ deg iḍ azamur!».
Yenna s Massin:
- Tra zadj! Mermi i d tusa? Ma ass a niɣ?».
Yarra xaf s Sifaw:
- «Wah, teteffu t id da! Ser ad ac iniɣ! Kk d xaf i ɣar sḍis n tadeggût (l’après-midi), uca ad nraḥ ad t nẓar. Rexdenni ad tiri fɣent id nettat d yesma s ad ɛewnent zzat i taddart nsent. Ṣafi, d wa d awar!».
Yarra xaf s Massin s usrid mebra ma ad ixaṛṛes:
- «Wah, d wa d awar, ad xaf k d kkeɣ ɣar sḍis, maca raja, ɣar k ad tefɣed zi taddart, ṣafi nekkes awar, waxxa?».Yenna s d Sifaw:
- «Waxxa, d wenni d awar!».
Ḥa aregben x weɛrur n wedcir nsen, twaran yessi s n Mimun irḍent arruḍ d amaynu, tirarent di teḥwict n taddart nsent. Tedja kid sent icten d tamaynut, ɛemmars ma yeẓri t Massin. Mɣar yenṭeḥ day s s tiṭṭawin uneggaru ya, yesseqsa Sifaw:
- «Min teɛna tin diha kid sent? Ma d Nunja niɣ?».
Yeḍṣa, uca yarr d xaf s awarni umi iskef aqennin:
- «Wah nican, d nettat! Mamec d ac d tusa?».
Yesfarnen, yisi aɣir nnes yegga dt xef tɣarḍin n Sifaw, uca yarra xaf s:
- «Tesbeḥ, a yamedduker inu am tnewwact i xef tenqar ṭya n tfuct!».
Ttazzer di teḥwict, ttirar tneṭṭu am tsekkurt di tagant (forêt) jar tseklutin n uzemmur d tinni n djewz d wurtan i d issendayen s tazart. Ttawi-ttarra s waddud aceḍbi am tɣeydet n wezɣar yufin array nnes. Ttemraywa x umessuci s arrimet tareqqaɣt am tenni n useymi. Tirḍ arruḍ d atrar d amaynu. Yarni yas deg uẓri xef wenni i d as yuca arebbi. Aɣembub n tziri yareq s tifawin, yesqada d ṭya nnes isbarriḥ urawen. Acewwaf d abarcan yennufser as d x weɛrur, itawi dt reɛwin itarra dt am imuzzar (cascades) n waman i d yeregben xef waddar. Tiṭṭawin mɣarent, tsiqsiqent am itran di tadjest n iḍan (nuits) n unebdu.
D wa d aẓri agmawi amdad (véritable) n Nunja yedji s n idurar n Arrif, yedjin Massin zi ssin d tsawent war ibeṭṭi jar yiḍ d uzir, jar tfawt d tadjest, jar iḍennatḍ d tiwecca, minzi zeg yiḍ d uzir yeẓra Nunja, d tasmaqqatc (image) tezdeɣ jar tiṭṭawin nnes. Mara yeṭṭes iturja t, mara inkar yekkar itxaṛṛes day s. Zi ssin war yeqqim yessen ma netta d netta niɣ d ca n yijjen nniḍen irur d d amaynu. War yessin ma netta s uguggu (santé mentale) nnes niɣ d abuhari.
Yexẓar ɣar wudem nnes iṣebhen ca n rxeẓrat war ɣar sent buneggar, ccurent s iseqsan n tuxsa d tayri. Tarr d xaf s ura d nattat s ca n rxeẓrat. Tessekk as tent id am ijj n useyni n tayri yarceg deg wysum n yedmaren nnes i ycarreg ḥuma ad yadef ɣar radjaɣ n wur ad ini yezdeɣ i rebda. Tarni tesqad as d ijj n wesfarnen yareq am tmessi, yessecmeḍ as ur. Dinni i yuca aked ixf nnes yeffeɣ zeg ixf nnes, yedwer yemsebḍa xef sin n ixfawen: ijj n yixf d aterjan (rêveur) d wenni yeffɣen yegga yafriwen yeḍwa ɣar ujenna, yeqqim itenneḍ i Nunja am ufartu itniqar i tmessi mermi mma ɣar s ɣ ad yeswiẓẓeḍ iri teṭṭef d day s war ttjji wi t ɣ ad yesxesyen. Yeqqim yixf a iturja waha, isekka iɣrimen (châteaux) s ict n tnezruft (désert), ḥa ad issuḍ usemmiḍ niɣ ad yadar wenẓar iri yadri ten d ɣar tmurt. D ta d tudart tamarzagt n wenni itexsen taziri u war ɣar s tizemmar ura d afriwen. Ujar z manaya, yessen belli netta ɛemmars ad yaweḍ ɣar tiziri. Manaya d anuggim (impossible).
Ixf nneḍni wis sin netta d iraw (réel). War yeqqim ibedd x tmurt, war yeḍwi ɣar ujenna am wenni amezwaru, war yeski idurar ujaren yinni n himalaya jar as d Nunja. Yeɣza iɣẓar n tmessi jar as d d Nunja. Itwara t temɣar tezzuggar am ɛusag (géant) tujar s tiddi nnes tiqicwin n idurar. Netta zzat s d ameẓyan am uɛiḍun ( nain). Baba s nettat ɣar s agra yemɣar, yabber di Hulanda. Netta d amezruḍ war ɣar s walu. Yeqqim ḥa itxaṛṛes yeqqar deg ur nnes: “Waxxa, necc imara texseɣ t s wur d yixsan, ɛemmars ad tiri d tamɣart inu. Tiwecca niɣ farwayecca ad d yass ijjen mamec mma yegga ad yiri ɣar s agra ad t yecqeḍ zeg wfus inu!”. Izemmar ad yegg ict n tmesract waha: izemmar ad t yexs zi raggʷaj waha, ad t issezdeɣ deg ur nnes amecnaw ict n tirjet tezweɣ s tmessi ɛemmars ad texsi! D manaya umi izemmar, ca nniḍen itḍima d turja waha ɛemmars ad irint.
Tuɣa Sifaw izzamuj akid s, maca netta war d as yarri taynit, war yessin min yeqqar, war yuci ḥa aked ict n tsadjest tbedd jar tiṭṭawin nnes d Nunja. Itɣir as ɣar umezwar yedwer d aḍarɣar, maca netta d fus n sifaw itawyen itarra arendad i tmuɣri nnes. Umi i d as yarra taynit, issars as Sifaw fus x wur, yesɣuy deg wjenna, yenna s:
- «Wayyaw ayyaw! Mayemmi ineddu wur nec ammu? Yegur ad yeffeɣ zeg wraq nnes! Min cek yuɣin a zmar abarcan? Ma ṣafi itwayer wur nnec zi rxeẓrat tamezwarut?».
Iḍṣa Sifaw awarni umi d as yenna awaren a, yeḍṣa ura d Massin, maca qqiment tiṭṭawin nnes sekkwḍent ɣar Nunja m waẓri icewwaren. Yarẓem aqemmum ḥuma ad yarr xef Sifaw:
- «Qaɛ aẓri ya war cek itejji ad tetwayred zi twarat tamezwarut! Yiwi yi d arebbi imara yeẓra t ca n yijjen ḥa di tirja ad t yexs s wur d yixsan niɣ uhu?».
- «Nican a yamedduker, wi ɣ ad yeɛdun tanewwact am tin war ɣar s iswiẓẓiḍ s ufus nnes?».
Yeḍra d ɣar twengimt nnes deg ukud umi dja yessawar aked Sifaw ijj n uxaṛṛis. Netta Nunja yesn it. Tifras nnes war xaf s weddarent ca. Yessenta iswingim arami i t yufa uca yenna s i Sifaw:
- «Tessned, a Sifaw, Nunja sneɣ tet».
- «Uhu, tesxarriqed, manaya d anuggim! Nettat aṭṭas zegʷami i teffeɣ ssa, u rexxu tzeddeɣ di Ṭanja, ɛemmars ma tuss d ɣar da ar aseggʷas a, mamec ɣ ad tegged cek ad t tessned?».
- «Ssawareɣ akid c nican, nniɣ ac ssneɣ tet iwa ssneɣ tet, tuɣa t zzat ma ad tenɛarq ɣar Ṭanja aked imawalen nnes, teqqar akid i di tiɣuri tamezwarut di Kebdani, yiwiy ayi d arebbi teɣra kid i ca n sin n iseggusa niɣ ad ac iniɣ kraḍ. Tuɣa neɣ netmun marra itneɣ i webrid xminni nteddu ɣar uɣerbaz d xminni i d neddakkʷar. Mecḥar nru marra, mecḥar neḍṣa! Mecḥar n iṣuraf i negga aked wayawya! D mecḥar i nuri neḍra deg wbrid n Yemẓuɣen! Mecḥar xaf i txeyyeq! Mecḥar xaf s xeyqeɣ!… Mecḥar i nekkes d tidrin, mecḥar nucar d tazart zeg wzaraɣ! Manaya marra axmi yemsar iḍennaṭ, ɛad twariɣ dt jar tiṭṭawin inu. Mecḥar d arekkuḍ i necca zeg ifassen n isermaden war ɣ asen yedji wur! Mecḥar nesfeḍ d imeṭṭawen! Mecḥar nesḥissef aked wayawya! Maca amcum a n wakud yebḍa jar aneɣ!».
Yeswingem ura d Sifaw di temẓi nnes d marra min xaf s yekkin, yesḥissef aked umedduker nnes uca yenna s:
- «Nican, dja netmun marra itneɣ tarwa n wedcir nneɣ am wawmaten s iwtman d tiwetmin, maca ḥa nemɣar drust war ssineɣ wi yebḍan jar aneɣ d akid sent! Qaɛ cek txarssed day s turid tessned tet».
- «Wi yessnen?!».
Targeb tfuct awarni ydurar, war tejji awarna s ḥa tezweɣ n ṭya nnes, tessenta tadjest ad tenḍer, dewren iwdan ɣar tudrin nsen, udfen iḥenjiren imeẓyanen ɣar wexxam n yemmat sen. Tekkar Nunja d yesma s kecment ura d nitenti ɣar waduf n taddart nsent. Tenḍer d tadjest. Ssentan ca n yitran tsiqsiqen deg wjenna yebbarecnen.



