Anɛarq n Arrif


Arrif d ict n teɣmart zi tɣemmar n wamur n Lmuɣrib i d yusin x tma n wayel acemrar (mer méditerranée), taɣmart a yrefden tmajut (la senteur)   n tlelli, tmajut n idammen yumsen udem n ucar nnes i zi yellulli. Arrif d ict  n tma s min teẓra d asinef  (Marginalisation) ɛad aqqa t d min teddar d razaɣ ra di tfedjaḥt ra di twuri ra di tusna ra di tyumi... atg. S marra timsar a yedwer unɛarq d ij n raṭṭan yetrur d imeɣɣar deg waydud marra yedwer d iswi (but) n mkur ijjen d yicten itaca s yext nnes itenzemma  itwaḥri di tmurt nnes itraja ad yaweḍ iswi ya ass a niɣ tiwecca. Rxeẓrat nnes yesnum itent ad twarant mɣar ufuɣ, ama yenya ama yeḍwa ama yefteḥ... atg. Ufuɣ d iswi n ufedjaḥ, d uselmad, d unelmad, d umessuyur, d uxeddam d wenni yeɣrin (tiɣuri nni i di temmut tiwecca) d wenni yaqubbani iniɣi (rusé) n waydud d tmazirt war yiwiḍen ɛad tyumi s marra iɣezdisa nnes yiriwen iziraren, qaɛ itxarraṣ deg unɛarq.

Axmi ɣ ad naweḍ ad nessiwer x yebriden i yeṣṣawaḍen amenneɛruq ɣar unɛarq, maca mara d tarzugi d usinef d razaɣ i yetɛanen amezduɣ ad inɛarq! ma axmi ɣ ad yaweḍ ad iffeɣ ad inɛarq ad tiẓiḍ tarzugi nni ad yaf marra min tuɣa yurezzu? Manaya ɛad mara yiweḍ ad yeffeɣ ad iẓwa, war yedwir d matca tiẓiḍ i yserman niɣ ad yewḍa di texceft n wenni umi qqaren: (remrac acemrar) d imxumbar i day s ujaren yenni yejja u netta deg wamur nnes i di war yufi ura d netta aṭṭas ura d drust zi min yexs d min yurezzu, amur a war d as iwcin ca war dt issiwḍen ɣar ca, amur a i yetwara ɛad itxeṣṣa dt marra timsar timezwura n tudart amecnaw: Tfawt d waman d yebriden d tɣuri d iruqaq n tusna d rirart... Qqaren deg ij n imedya: «Wi cek yenḍaren x tarzugi? yenna s min yarezgen aṭṭaṣ zzay s».

Mani yeddakkûr uḥudri (le jeune) n Arrif yeɣrin ar ami yuḥer di tɣuri yneq akuḍ d timmar n uweddar jar reqhawi d yezniqen niɣ yeznuza ticemsin n dra d (pippa) d rḥimez deg recwaɣed n idellisen i di tuɣa yeqqar, wa d ij n uḥudri aṭṭas d yinni yeḍfaren ibriden nneḍni, d yinni yessesmaḍen tifeqqaɛ di tzeyyatin n waman n uḍil d arhaj nni umi qqaren: Tabarcant d tcemratc i y dewren d timegga ɣar marra wenni war yufin min ɣ ad yegg. S yebriden a ifarɣen tmarnayen iyezzimen asendef, acarrig yarenni tiɣarṣi x tɣarṣi.

Ammu yeddakkûr wefgan (l’homme) yweddar di tmurt nnes mebra tenni n midden ntaf idt yesɣuyyu x recwaɣed di Sebbanya d Pulanda, netta ɛad war ɣar s recwaɣed di tmurt nnes ura d tamaggit i zi ɣ ad yetwassen ad yessen ixf nnes.

Zeg ij n uɣezdis nneḍni, ntaf min ɣar war yiwiḍ uḥewwas deg issegusa n uḥewwes ad yegg deg irifeyyen zeg umsebḍi d unɛarq n ukal d tmazirt tayemmat d tmejja nnes simmal ad tweddar ruxa iwḍen ɣar s, tmazirt nni i xef uzzren idammen d iɣeẓran. Mammec anɛarq a ytaweḍ ad yareẓ simmal igudar n tusna n tmaziɣt zeg unɛarq n ayet bab n tusna d ayet bab n cna (art)  d ayet bab n tsekla s qaɛ udmawen nnes, mani nẓar tudrusen isemqar n imeɣnasen yeqqimen deg amur, mammec tudrusen imaruten (écrivains) x isebtar n yeɣmisen d tisɣunin n tmaziɣt, da yesxarreṣ ayi d ij n wawar yenna dt ij n usebbanyu di tesɣart n irifeyyen rami yenna: «Neccin isebbunya netmun ntegdud  (commémorer, célébrer) s tactut  (anniversaire)  n umenɣi ameqran n Anwal waxxa arnan aneɣ irifeyyen day s, maca yina i d anegh yarnan deg umenghi ya toeddu xaf sen tactut a am yicten deg wass yetwattu ghar sen..»