Agmuḍ (Le résultat)


Isala useggʷas n tiɣuri!

Tsala akid s tamara d raẓ d raggʷaj x imawlan d tawmat, d tnukra zic mkur tuffut.

Yisi wenẓar, ibedd usemmiḍ n tajarst s uqucceḥ nnes d tesmeḍ. Yefsi wedfer x tqiccitin n idurar, yedwer d aman itnesses d aked tsedjyin i ytawyen ɣar iɣeẓran.

Issenta unebdu!

Issenta akid s reḥmu d arbu. Tfuct tezruza min iɣemyen x wudem n tmurt, yuzeɣ imendi d yerden d tugga deg iyran yiriwen d idemrawen di twaɣzent tisuntawin. Sɣin icewwaren imeyran d tbantawin d tcuccay n tiẓḍent. Qqnen tiɣunam i yḍewḍan nsen. Ffghent id tɣarḍmiwin d ifiɣran zeg ixubac nsen. Mmudjɣen d arezzun min ɣ ad ccen d umi i ɣ ad qqsen.

Yejja Massin aɣaram (ville) n Nnaḍur awarni umi yessek astittey (examen) di tɣuri n uneggar n useggʷas. Yeṭṭef lkar, yeddu ɣar Kebdani i d yusin x utaram (ouest) n Nnaḍur xef yeggʷj s kumraw d smus n ikilumitren (45 km).

Yiweḍ Iɣzar n Uriri, tammurt mani i d yefruri zi tmedjatc am ufidjus, mani yarẓem tiṭṭawin nnes, iru yesɣuy di twara tamezwarut, mani yermed awaren imezwura n tmaziɣt i d as tesseṭṭeḍ yemma s akd uɣi yiẓiḍen. Issars ḍar nnes xef ucar n tmurt nnes, yuca aked yixf nnes axmi i dt tisi jar ifassen nnes tarri dt id ɣar yedmaren nnes, tẓemm idt ɣar s amec ttegg tayemmat i wseymi nnes. Tammurt nnes itexs it ttexs idt, izzuyt it am zzuyten wasḍawen yemmat sen i yeddun ad teymar min d asen ɣ ad tucc ad ccen.

Isqarqeb di tewwart n taddart nsen, tennurẓem d, tessijj d yemma s Ṭuca. Tebbireh umi day s tenṭeḥ. Tesfarnen ɣar s, uca tenna s:

«D arraqet zzay k, a mmi Massin inu! Adef d, nezzuyt ic aṭṭas!».

Iṣṣurf tanebdat n tewwart n taddart, yeṭṭef fus i yemma s, yessudm idt, tqada dt, tessek tareqqa n ufus nnes x uzedjif n mmi s, tesseqsa dt:

«Tsalid tɣuri nnec, a mmi ynu niɣ? Tessekked ca n ustittey niɣ uhu?»

Isfarnen, uca yarra xaf s:

«Wah, a yemma, saliɣ tiɣuri, saliɣ astittey. Aseggʷas a s usmurs (réussite) imara yexs arebbi».

Iqqim Massin itraja agmuḍ (le résultat) n tiɣuri. Imaca ict n tmesract issn it netta waha, war t yessin ca rwacun nnes, netta yessen belli war itiri ca aseggʷas a ɣar weswir (niveau) wis kraḍ zi tɣuri wis sin. Mayenzi war yeɣri ca amecnaw inermaden nniḍen. Tuɣa dt itmennak (s’absenter). Arni xaf s belli netta war yessek astittey di marra min yeɣra, minzi ca n isermaden nnes war dt jjin ad yadef ɣar sen ḥuma ad yessekk. Suya tuɣa dt yessen is (belli) netta ad izru (échouer) twara ya. S umengal (par contre), yemma s tɣir as mmi s ad ismurs. Tuɣa t rebda teqqar as: “Mara tesmursed aseggʷas a a mmi ynu, ad ac ggeɣ urar s seysu x yijḍaḍ!”. Netta itarra xaf s deg ur nnes: “Tiwecca zic a yemma ad ismurs mmi m! Mmi m izru zi mermi!”.

Yesra i yijj n uraɣi, netta jar iḍeṣ d tnukra, yuss d zeg uzqaq n taddart. Yarẓem d tiṭṭawin nnes, rexdenni, itesra: “Massin .. a Massin.. kkar ssin zeg iḍeṣ..”.

Yenneḥmez di tassut, yarẓem aqemmum ḥuma ad xaf s d yarr:

«Ah a yemma! Min texsed?»

Tennas d nettat:

«Kkar ssin niɣ ad kid c adfeɣ s yijj n urekkuḍ!»

Yarra xaf s netta:

«Jj ayi ad arniɣ cway n yiḍes a yemma! Yak rexxu d arrendan, mayemmi ɣ ad kkareɣ nec zic».

Tenna s d yemma s:

«Kkar sinni qa tfuct tiweḍ almas n ujenna! Aqqa c rbucta (facteur) yiwi c d ict n tebrat. Yiwi yi d arebbi tuss ac d zi Nnaḍur!».

Mɣar tidar d tabrat, yermes (comprendre) s deɣya belli d agmuḍ i day s. Yenḍar xaf s dduri, iṣur ibedd, am uyaẓiḍ, yezruza afriwen nnes. Yarẓem aqemmum, yarta am uɣiras war yejjiwnen tjuni.

Yeṭṭef d tassut nnes iḍefs it, yisi t yesars it xef rectu deg udjaɣ n wexxam, yudef ɣar arcen, yar d aman zeg  wqbuc, issird zzay sen ifassen d uɣembub nnes, yessefḍ iten s yijj n zzif. Yarẓem d tawwart, yessijj d s uzedjif, tewt idt id ṭyan n tfuct ɣar tiṭṭawin i yṣuren twaqqnent. Yeffeɣ ɣar wezqaq, yufa din yemma s teqqim di tiri tessifif aren s buṣeyyar deg wndu ḥuma ad dt ttegw d arecti ad zzay s tegg aɣrum. Akd uɣezdid nnes Zulixa, yedji s, tessirid tiẓewḍiwin d tiɣenjayin d ifenjaren…

Yenna sent s yict n tnixt d taḥarcawt:

«Azul a yemma.. azul a Zulixa!».

Arrint id xaf s deg ict n twara:

«Azul a Massin!».

Ibedd arendad n yemma s, yudar maḥend ad as iẓur afus, issiɣ  as fus i wetcma s. Tewta Ṭuca ɣar weḥsin nnes tekkes d ssin tabrat nni. Tuca s t. Yeṭṭf it s ufusi. Yarẓm it, yessufeɣ d zeg wgensu nnes amcum nni n wegmuḍ yeḍfes. Rami i dt yarẓem yufa yura day s: “Izru”. Izewɣ as uɣembub idewr as am tumatic. Yuca aked tmessi turey as d zeg iḍaren ar azedjif. Rexdenni itwara yemma s tessars buṣeyyar x waren yedjan deg wndu, uca tesseqsa dt:

«Iwa, tiwyed d ca niɣ walu?».

Yisi ɣar s s tiṭṭawin nnes, yessudar azedjif nnes, uca yarr d xaf s:

«Walu.. war d iwyeɣ walu a yemma.. zruɣ a yemma.. zruɣ..».

Tezzerz aren xef ubeḥrur nnes, tewta fus aked ufus, tqesseḥ day s tiṭṭawin, tessenta ad dt tzawar:

«Maɣar a mmi ynu maɣar? Mamec i d ac temsar umi cek tezrud? Imeddukar nnec marra smursen, ɣa cek i yezrun a yarec n unuri! Ih a mmi ynu, mecḥar xaf k nisi d tamara, mecḥar d imunas u mecḥar d azawar! Rebda aq ayi txaṛṛaseɣ day k, qqareɣ as mmi war ssineɣ yecca ura yessens s raẓ, war ssineɣ yehrec ura yeggenfa? Tnuseɣ mebra yiḍes swengimeɣ u ssawareɣ aked yixf inu qqareɣ as Massin inu ad iɣar, ad yemɣar, ad yeṭṭef ura d netta araq nnes, ad yaber, ad iḥarr idrimen mara yexs arebbi ad zzay sen neddar amecnaw iwdan. Aseɛɛa cek tessentid zi ruxa tewḍid texnunsed deg wcar! Mamec d ac temsar a yamcum inu?».

Yarẓem ancucen nnes, yarra xaf s:

«Min yemsaren yemsar rexxu a yemmi!».

Tenna s d nettat:

«Umi qqaren min yemsar yemsar? Nec arezzuɣ ad ssneɣ mayemmi cek tezrud di tɣuri nnec?».

Yarra xaf s netta s yict n tnixt txeyyeq:

«Minzi war zzemmareɣ ad ɣareɣ! Mamec ɣ ad ggeɣ nec ad ɣareɣ u nec rebda djuzeɣ!? Zeg umi dduɣ ɣar Nnaḍur rexxu kraḍ n iseggʷusa d nec ɛemmars tyawant war jjiwneɣ; tekkareɣ d ɣar tifawt djuzeɣ, kkareɣ s wass djuzeɣ, tnusiɣ djuzeɣ! Mammec tegga tɣuri ya ɣ ad ɣareɣ? U yak amedya yeqqar: “War itiri ɛbudu ar ɣ ad yiri ɛdudu!” niɣ uhu a yemma».

Ḥa tesra Ṭuca i wawar a amarzag, tesḥissef aked mmi s, uca tenna s:
«Wah a tsa ynu, ssneɣ is war ttetted walu, u tekkared ammu tnusid ammu, maca necc war ɣar i walu, ra tmenyat ura d agra, war tifeɣ mayen i d ac ɣ ad ssekkeɣ, war d aneɣ itiweḍ walu, baba c rami yemmut war d aneɣ d yejji mɣir daddart a waɣa. Suya i cek arriɣ ad tremded ḥuma ad ayk irin inaden, xẓar ɣar yaytma c! marra ffɣen farqcɣer umi ffɣen zic zi tɣuri nsen, war abren war yedmen, min yuca arebbi mɣar iḍes d unuqar deg izuray. Aṭṭas n iḥenjaren amecnaw cek a mmi war ɣar sen bu wagra, imawlan nsen d imeẓraḍ amecnaw neccin, waxxa amenni ɣrin iwḍen ḥuma ad dewren d ca, ca yedwer d asermad, wennedni d anezzarfu (juge).. Rexxu kessin yemmat sen d babat sen, war ten itxeṣṣi walu, ccin, swin, qqnen, irḍen. Amecqur a mmi ynu teffitsed, war tiḥed bu ad tɣared? Ca n iwdan iwyen ayi d ca n ineɣmisen xaf k, nnan ayi qa mmi m war itidef ad iɣar, yekkar itunnuḍ deg ibriden di Nnaḍur, iyarru ibuntawen itkeyyaf iten!».

Yarr d xaf s netta s yijj n wudem iburrem:

«Wenni d am dt yennan isxarreq xaf m!».

Tenna s d s uzawar:

«Wah isxarriq.. wah a mmi s n min d ɣ as yiniɣ! Nican a mmi ynu marra min nnan d tidet! Ura d cek war day k bu inaden, teḍfared aytma c! Yalleh uc i twaweḥ war da twiriɣ aɣenzur nnec».

Izweɣ wudem nnes, yuca aked tmessi terɣa deg ixsan nnes. Tedded tenyart nnes, tehnunni d tidi ttudum xef igemmizen.

Yarẓem tawwart, iffeɣ azarq it awarna s, ibrubbez di teysart am ufunas yennufsren, yudef ɣar webrid ameqran i d yusin jar izeɣran d iɣarwaḍ d yecfiren d tzeggʷrin ig iɣemyen s ubarru x tmawin nnes. Tfuct terɣa tessecmaḍ axmi nni tbedd sennej i wzedjif nnes. Yuca aked fad issenta itacm idt id. Issazaɣ as tmijja. Yenna deg ur nnes: “Ayyaw ffudeɣ. Netta ylleh ɛad d azyen n wass, wi d xaf i ɣ ad yessiwḍen tameddit? Zi ssa ar din iri yenɣ ayi fad!”. Ixarreṣṣ di mayen da s tenna yamma s, yessiwer aked ixf nnes yenna: “Tfu x icekkamen! Mani mma truḥed aqqayen awarna c, min mma teggid d min mma tennid ad dt id ssiwḍen ɣar taddart!».

Zeg Ungal: Anebdu